İcbari sığorta yoxla
İcbari sığortanı yoxlamaq üçün nə şirkətə getmək, nə də qeydiyyatdan keçmək lazımdır. Avtomobilin nömrəsi kifayət edir. Aşağıda beş rəsmi kanalı və hər birinin nə tələb etdiyini topladıq.
İcbari sığortanı yoxlamaq nə deməkdir?
Sual sadə görünür, arxasında konkret bir əməliyyat dayanır.
İcbari sığortanı yoxlamaq o deməkdir ki, siz avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını vahid reyestrdə axtarırsınız və həmin nişana bağlanmış qüvvədə olan müqavilənin olub-olmadığını görürsünüz. Reyestri İcbari Sığorta Bürosu saxlayır, şirkətlər bağladıqları hər müqaviləni ora yazır, beləcə bütün ölkə üzrə tək bir mənbə yaranır.
Buradan bir nəticə çıxır ki, yoxlama sığorta şirkətindən asılı deyil. Müqaviləni hansı şirkətdə bağlamağınızın fərqi yoxdur, qeyd eyni bazaya düşür, yoxlama da elə oradan aparılır.
Nəticə iki sözdən birini verir, var və ya yoxdur. Bu, yalnız həmin anın şəklidir. Sabahın vəziyyətini o göstərmir, deməli müqavilənin nə vaxt bitdiyini ayrıca öyrənmək lazım gəlir (bitmə tarixini yoxlamağın yolları).
Yoxlama üçün nə lazımdır?
- Dövlət qeydiyyat nişanı (DQN), yəni avtomobilin nömrəsi (məsələn
10AB123). - Texpasport nömrəsi, qeydiyyat şəhadətnaməsinin seriya və nömrəsi (2 hərf və 6 rəqəm). Sənədin harasında yazılır?
Çox vaxt tək nömrə kifayət edir.
Texpasport nömrəsi o zaman lazım olur ki, sistem əlavə təsdiq istəsin. Yaxşısı budur ki, sənədi əvvəlcədən əlinizin altına qoyasınız.
İSB nədir, hansı bazaya baxır?
Axtarışda ən çox yazılan variant "isb yoxla" olur, qısaltmanın açılışını az adam bilir.
İSB İcbari Sığorta Bürosu deməkdir, saytı da isb.az ünvanındadır. Büro sığorta şirkətlərinin birliyidir və icbari sığorta müqavilələrinin vahid reyestrini saxlayır. Müqaviləni hansı şirkətdə bağlamısınızsa, qeyd həmin reyestrə düşür.
Büronun bazası üç icbari növü əhatə edir. Birincisi avtomobil sahibinin mülki məsuliyyəti, ikincisi daşınmaz əmlakın istismarı ilə bağlı məsuliyyət, üçüncüsü sərnişinlərin fərdi qəza sığortasıdır. Sürücü birincisini axtarır.
Büro yeganə yol deyil, bundan başqa my.gov.az portalı, MyGov tətbiqi və 9707 SMS xidməti də var. Beşini yan-yana qoyub sığorta yoxlama üsullarını müqayisə etmişik.
Könüllü məhsullar bu reyestrə düşmür, deməli kasko və Yaşıl Kart haqqında məlumatı buradan almaq mümkün olmur. Dördünün fərqini avto sığorta növləri səhifəsində cədvəllə göstərmişik.
Bunu bilmək lazımdır ki, şirkət yalnız özünün bağladığı müqavilələri görür, Büro isə bütün şirkətlərin müqavilələrini bir reyestrdə saxlayır, ona görə yoxlamanın ən dəqiq ünvanı da elə Büronun öz səhifəsi sayılır.
Üsul 1: İcbari Sığorta Bürosu
Büro bütün sığorta şirkətlərinin müqavilələrini vahid bazada saxladığı üçün ən dəqiq mənbə sayılır və yoxlama səhifəsi hər kəsə açıqdır (isb.az).
- Səhifəni açıb sığorta növünü seçin.
- Avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını daxil edin.
- Nəticədə müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığı görünür. Bitmə tarixi göstərilmir, baza yalnız statusu açıqlayır.
Yoxlama pulsuzdur, qeydiyyat tələb olunmur, imza da lazım gəlmir. Nömrəsini bildiyiniz istənilən avtomobilə baxa bilərsiniz, axı nəticədə yalnız status görünür, sahibin adı, ünvanı, ödədiyi məbləğ, hamısı gizli qalır və məxfilik heç cür pozulmur.
isb.az-da yoxlama neçə saniyə çəkir?
Səhifəni açandan nəticəni görənə qədər adətən yarım dəqiqə keçir.
Ardıcıllıq belədir. Sığorta növünü seçirsiniz, dövlət qeydiyyat nişanını boşluqsuz yazırsınız, robot yoxlamasını (reCAPTCHA) təsdiqləyirsiniz və sorğunu göndərirsiniz. Baza cavabı dərhal qaytarır.
Görəcəksiniz ki, robot yoxlaması bəzən iki dəfə çıxır, bunu da sıradan kənar hal saymayın. Büro bazanı avtomatik sorğulardan qoruyur, ardıcıl bir neçə yoxlamadan sonra sistem sizdən yenidən təsdiq istəyir.
Səhifə açılmırsa, gözləməkdən başqa yol qalmır. Bazaya yüklənmə ayın əvvəlində və ilin sonunda artır, axı müqavilələrin böyük hissəsi məhz həmin günlərdə yenilənir.
Üsul 2: hadisə tarixinə görə yoxlama
Qəza baş veribsə və qarşı tərəfin sığortaçısını tapmaq lazımdırsa, isb.az yoxlama səhifəsi açın və Hadisə tarixinə sığorta müqaviləsini yoxla bölməsinə keçin. Hadisənin tarixini və avtomobilin nömrəsini daxil edirsiniz, sistem isə həmin gün qüvvədə olan müqaviləni və sığortaçını göstərir.
Bu üsulun bir üstünlüyü var ki, onu birincidə tapmazsınız. Burada söhbət bu gündən yox, keçmiş bir tarixdən gedir, qəzadan aylar sonra da həmin günün vəziyyətini bərpa edə bilirsiniz, halbuki adi yoxlama sizə yalnız bugünkü şəkli göstərir və keçmişə baxmaq imkanı vermir.
Üsul 3: my.gov.az portalı
Elektron Hökumət portalı my.gov.az ünvanındadır (köhnə e-gov.az həmin ünvana yönləndirir). Həmin portalın sığorta bölməsindən icbari nəqliyyat sığortası üzrə məlumatlarınıza baxa bilərsiniz, lakin əvvəlcə şəxsiyyətinizi təsdiqləməlisiniz.
Girişin bir neçə yolu var: MyGovID, ASAN İmza, SİMA İmza və ya elektron imza. Ən rahatı isə MyGov mobil tətbiqidir. Tətbiqi açıb saytdakı QR kodu skan edirsiniz və giriş tamamlanır. Sığorta bölməsinə birbaşa tətbiqin özündən də baxmaq olar, kompüterə ehtiyac qalmır.
Bir fərqi yadda saxlayın ki, sonra çaşmayasınız. Büro nömrəsini bildiyiniz hər avtomobili göstərir, portal isə yalnız sizin öz avtomobilinizi, axı orada şəxsiyyətiniz təsdiqlənir.
Üsul 4: sığorta şirkətinin özü
Ən az yada düşən yol elə budur, bəzən də ən tez nəticəni məhz o verir.
Müqaviləni hansı şirkətdə bağlamısınızsa, onun çağrı mərkəzinə zəng edin. Operator həm müqavilənin qüvvədə olduğunu təsdiqləyir, həm də onlayn bazaların göstərmədiyi bitmə tarixini deyir, lazım gəlsə şəhadətnamənin surətini də göndərir. Bir zənglə həm statusu, həm tarixi, həm də sənədin özünü alırsınız, halbuki onlayn bazaların heç biri bu üçünü birdən vermir.
Üsul 5: 9707 SMS xidməti
İnternet yoxdursa, ən sürətli yol budur.
İcbari Sığorta Bürosunun 9707 nömrəsinə avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını boşluqsuz göndərin (məsələn 10NN000). Şəhadətnamə nömrəsi də işləyir (PAT1100000001).
Cavabda şəhadətnamənin hansı sığorta şirkətinə aid olduğu və hadisə zamanı zəng edəcəyiniz nömrələr gəlir. Şəhadətnamə etibarlı deyilsə, bunu ayrıca xəbərdarlıq bildirir. Büro xidmətin qiymətini saytında göstərmir, ona görə operatorunuzun SMS tarifi tətbiq oluna bilər.
Beş üsul bir cədvəldə
Hansını seçməyinizi əlinizdəki məlumat müəyyən edir.
| Üsul | Nə tələb edir | Bitmə tarixini verir? |
|---|---|---|
| İSB yoxlama səhifəsi | Avtomobilin nömrəsi | Xeyr |
| Hadisə tarixinə görə | Nömrə və hadisənin tarixi | Xeyr |
| my.gov.az portalı | Şəxsiyyət təsdiqi (MyGovID, ASAN və ya SİMA İmza) | Xeyr |
| Sığorta şirkəti | Bir zəng | Bəli |
| 9707 SMS | Nömrə, internet lazım deyil | Xeyr |
Cədvəldən görünən budur ki, dörd rəsmi kanal eyni suala cavab verir, müqavilənin nə vaxt bitdiyini yalnız şirkətin özü deyir.
Tələsirsinizsə Büronun səhifəsindən başlayın. İnternet yoxdursa SMS qalır. Qarşı tərəfin sığortaçısını axtarırsınızsa, hadisə tarixi olan ikinci üsul sizə lazımdır. Öz müqavilənizin bütün detallarına baxmaq istəyirsinizsə, portal daha geniş mənzərə verir.
Nəticə nə göstərir, nə göstərmir?
Rəsmi yoxlama bir suala cavab verir, avtomobil bu an sığortalıdır, ya yox.
Bilin ki, ikinci suala, sığortanın nə vaxt bitdiyinə, heç bir açıq baza cavab vermir.
Bitmə tarixi yalnız iki yerdədir. Birincisi, əlinizdəki sığorta şəhadətnaməsidir. İkincisi, müqaviləni bağlayan şirkətin özüdür. Avtomobil sığortasının bitmə tarixini yoxlamaq üsullarını ayrıca yazmışıq.
Tapılmadı cavabı gəlirsə
Bu, hələ sığortanın olmaması demək deyil.
Səbəb bir neçə cür ola bilər və onları bir-birindən ayırmaq lazımdır, çünki ikisi sizdən asılıdır, ikisi sadəcə vaxt məsələsidir.
- Nömrə səhv yazılıb, latın
Bilə kirilВən çox qarışan cütdür. - Müqavilə bu gün bitib, bazada var, qüvvədə isə deyil.
- Yeni sənəd təzə bağlanıb, məlumat hələ vahid bazaya düşməyib.
- Nömrə dəyişib, müqaviləyə isə köçürülməyib.
Şübhə qalanda şirkətə zəng edin, onlar bazaya sizin görmədiyiniz tərəfdən baxırlar.
Kasko da bu bazada görünürmü?
Bu sual yoxlama səhifəsində sığorta növünü seçəndə yaranır.
Vahid reyestr icbari müqavilələr üçün qurulub, ona görə orada yalnız qanunun tələb etdiyi sənədlər görünür. Kasko könüllü məhsuldur, şərtlərini şirkət özü müəyyən edir, qeydi də şirkətin öz sistemində qalır, deməli bazada onu axtarmağın mənası yoxdur.
Praktikada bu, bəzən gözlənilməz bir mənzərə yaradır. Avtomobilin bahalı kaskosu ola bilər, buna baxmayaraq icbari müqaviləsi bitibsə, rəsmi yoxlama yoxdur cavabını verəcək, yol polisi də cəriməni məhz həmin cavaba görə yazacaq, çünki iki məhsul bir-birini əvəz etmir.
Qısa qayda belədir. Cərimə və qarşı tərəfin zərəri icbari müqaviləyə, öz avtomobilinizin zədəsi kaskoya baxır (avto sığorta növlərinin müqayisəsi).
Kaskonuzun qüvvədə olub-olmadığını öyrənmək üçün onu satan şirkətə müraciət etmək lazımdır, başqa yol yoxdur.
Nömrəni necə yazmaq lazımdır?
Bazanın cavabı yazdığınız simvollardan asılıdır.
Azərbaycan dövlət qeydiyyat nişanı iki rəqəm, iki hərf və üç rəqəm quruluşundadır (məsələn 10AB123). Yoxlama sahəsinə onu boşluqsuz, defissiz və böyük hərflərlə yazmaq lazımdır. Nişanın üzərindəki boşluqlar sadəcə oxunaqlıq üçündür, bazada isə simvollar bitişik saxlanılır.
Bir tələ var ki, sürücülərin yarısı ona düşür. Klaviaturada latın B hərfi ilə kiril В hərfi eyni görünür, bazaya isə ayrı kod kimi düşür, nəticədə düzgün nömrə üçün tapılmadı cavabı gəlir. Eyni şey A, C, E, H, M, O, P, T, X hərflərinə də aiddir.
Şübhələnirsinizsə, nömrəni silin və yenidən, latın düzümündə yazın.
Texpasport nömrəsi tələb olunan sistemlərdə qayda bənzərdir, orada iki hərfdən sonra altı rəqəm gəlir (sənəddə harada yazılır).
Yoxlamanı hansı hallarda gecikdirmək olmaz?
Dörd hal var ki, orada bir gün gecikmə birbaşa pula çevrilir.
- İkinci əl avtomobil alırsınız. Satıcının sözünə deyil, bazadakı qeydə baxın.
- Qəzaya düşmüsünüz. Qarşı tərəfin sığortaçısını hadisə tarixi ilə tapın.
- Müqaviləni yenicə bağlamısınız. Qeydin vahid bazaya düşdüyünü təsdiqləyin.
- Nömrəni dəyişmisiniz. Müqavilənin yeni nişana keçirildiyini yoxlayın.
Qalan vaxtlarda ildə bir dəfə baxmaq kifayət edir, əsas odur ki, şəhadətnamədəki bitmə tarixini yadınızda saxlayasınız.
Yoxlama hansı xərclərin qarşısını alır?
Bir dəqiqəlik sorğunun arxasında üç ayrı rəqəm dayanır.
Birincisi cərimədir. Müqaviləsiz avtomobili idarə edən fiziki şəxs 50 manat, vəzifəli şəxs 100 manat, hüquqi şəxs 300 manat ödəyir, protokol da hər 20 gündən bir yenidən yazıla bilər (469.3 üzrə cərimə məbləğləri).
İkincisi qəza xərcidir, ağırlığı da birincidən qat-qat böyükdür. Müqavilə yoxdursa, zərərçəkənin avtomobilinə dəyən ziyanı və müalicə xərclərini təqsirkar sürücü tam öz cibindən ödəyir, halbuki qüvvədə olan müqavilə əmlak üzrə 5 000 manata, sağlamlıq üzrə 50 000 manata qədər örtük verir.
Üçüncüsü ikinci əl alışıdır. Satıcının sözünə inanıb qeydiyyat tarixçəsini yoxlamadan alan adam müqavilənin bitdiyini çox vaxt ilk cərimə protokolu ilə birlikdə öyrənir, halbuki alışdan əvvəl nömrəni bazada bir dəfə yoxlamaq onu bu xəbərdən tamamilə qoruyurdu.
Üç riskin üçü də eyni bir dəqiqəlik əməliyyatla aradan qalxır, yoxlamanın özü də pulsuzdur.
Rəqəmləri yan-yana qoyanda mənzərə aydınlaşır. İllik sığorta haqqı bir çox avtomobil üçün yüz manatın altında qalır, bir il ərzində yığıla bilən cərimələr onu bir neçə dəfə ötür, ciddi bir qəzanın hesabı hər ikisini kölgədə qoyur, halbuki bütün bunların qarşısını almaq üçün nömrəni ildə bir dəfə bazada yoxlamaq kifayət edirdi.
Yoxladınız, bəs sonra?
Yoxlama sizə yalnız bu anın mənzərəsini göstərir, əsas problem isə bir ildən sonra təkrarlanır. Müqavilə bitir, heç kim xatırlatmır, elə cərimələrin demək olar hamısı məhz buradan başlayır.
Hər ay təqvimə baxmaq işləyən üsuldur, amma bir il sonra o qeydi görəcəyinizə zəmanət yoxdur.
Sığortanızın nə vaxt bitdiyini bir daha düşünməmək üçün avtomobili pulsuz sığorta nəzarətinə qoşun. Şəxsi sığorta agentiniz sizin əvəzinizə mütəmadi yoxlayır. Bitməyə 30 gün qalmış sizə mesaj göndərir və zəng edir.
Tez-tez verilən suallar
İcbari sığortanı nömrə ilə yoxlamaq olarmı?
Bəli. İcbari Sığorta Bürosunun yoxlama səhifəsində avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanını daxil etməklə müqavilənin olub-olmadığını görə bilərsiniz.
Sığortanı yoxlamaq pulludurmu?
Xeyr, rəsmi dövlət və büro xidmətləri üzərindən yoxlama pulsuzdur.
Başqasının avtomobilinin sığortasını yoxlaya bilərəmmi?
Qəza halında zərərçəkən tərəf hadisə tarixi və nəqliyyat vasitəsinin nömrəsi ilə sığortaçını Büronun yoxlama səhifəsindən müəyyən edə bilər.
Nəticədə "tapılmadı" yazırsa nə deməkdir?
Dörd səbəb ola bilər: nömrə səhv yazılıb, müqavilə bitib, müqavilə təzə bağlanıb və hələ bazaya düşməyib, ya da nömrə dəyişib və müqaviləyə köçürülməyib.
Yoxlamada sığortanın bitmə tarixi görünürmü?
Xeyr. Rəsmi baza yalnız müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığını göstərir. Bitmə tarixi sığorta şəhadətnaməsində yazılıb, sığorta şirkəti də onu deyir.
my.gov.az ilə Büro arasında fərq nədir?
Büro nömrəsini bildiyiniz istənilən avtomobili göstərir, my.gov.az isə yalnız sizin öz avtomobilinizi, çünki orada şəxsiyyət təsdiqi tələb olunur.
Yoxlamada kasko da görünürmü?
Xeyr. Vahid reyestrdə yalnız icbari müqavilələr saxlanılır. Kasko könüllü məhsuldur, qeydi onu satan şirkətin öz sistemindədir.
İSB nə deməkdir?
İcbari Sığorta Bürosunun qısaltmasıdır. Büro sığorta şirkətlərinin birliyidir, icbari müqavilələrin vahid reyestrini saxlayır və saytı isb.az ünvanındadır.
isb.az-da yoxlama pulludurmu?
Xeyr. Yoxlama pulsuzdur, qeydiyyat da tələb olunmur, sizdən yalnız avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanı istənilir.
isb.az niyə məndən robot yoxlaması istəyir?
Büro bazanı avtomatik sorğulardan qoruyur. Ardıcıl bir neçə yoxlamadan sonra sistem təsdiqi yenidən soruşur, bu da nəticəyə təsir etmir.