Kasko nədir və kimə lazımdır?
Kasko könüllü sığortadır və icbari sığortadan tamamilə başqa işi görür. İcbari müqavilə zərərçəkəni qoruyur, kasko isə sizin öz avtomobilinizi.
Kasko nəyi ödəyir?
Kasko sizin öz avtomobilinizə dəyən zərəri ödəyir. İcbari sığorta isə bunu etmir, yalnız sizin başqasına vurduğunuz zərəri örtür (qanun məhz bu ikincisini tələb edir).
Fərqi bir nümunədə görmək asandır. Qəzanı siz törətmisinizsə, icbari sığorta qarşı tərəfin avtomobilini təmir etdirir, sizin maşınınız isə tamamilə öz hesabınıza qalır, kasko olanda isə həmin ikinci hissəni də sığortaçı ödəyir və cibinizdən heç nə çıxmır.
Oğurluq ayrı məsələdir. Bilin ki, o, müqavilənin şərtinə görə ödənilir, avtomatik daxil deyil, ona görə polis bağlayanda bunu ayrıca soruşun.
Kasko icbari sığortanı əvəz edirmi?
Xeyr.
Bunu bilmək vacibdir, səhv məhz burada baha başa gəlir.
Kaskosu olan sürücü də icbari müqavilə bağlamalıdır. Əks halda avtomobil qanun qarşısında sığortasız sayılır və cərimə yazılır, halbuki həmin an cibinizdə bahalı kasko polisi olur, yol polisi isə ona heç baxmır da.
İki sənəd bir-birini əvəz etmir. Biri qanunun tələbi, digəri sizin öz seçiminizdir.
İcbari sığorta ilə kasko: fərq cədvəli
| İcbari sığorta | Kasko | |
|---|---|---|
| Məcburidirmi? | Bəli, qanunla | Xeyr, könüllü |
| Kimi qoruyur? | Zərərçəkəni | Sizi |
| Öz avtomobilin zədəsi | Ödənilmir | Ödənilir |
| Oğurluq | Ödənilmir | Şərtə görə ödənilir |
| Tarif | Dövlət tənzimləyir | Şirkət özü müəyyən edir |
| Olmadıqda cərimə | Var | Yoxdur |
| Bazadan yoxlamaq | Olar, nömrə ilə | Olmaz, yalnız şirkətdən |
Son sətrə diqqət edin. İcbari sığorta vahid dövlət bazasındadır (ona görə də hər kəs onu yoxlaya bilir), nömrə ilə yoxlamaq olur. Kasko isə fərdi müqavilədir və heç bir açıq bazada görünmür.
Kasko kimə lazımdır?
Kasko hər avtomobil üçün özünü doğrultmur, elə hallar var ki, orada o, sadəcə artıq xərcdir.
Qərar verməzdən əvvəl bir hesaba baxın. İllik haqq avtomobilin bazar dəyərinin neçə faizinə bərabərdir? Rəqəm böyüyürsə, kasko məntiqini itirir.
- Yeni və ya bahalı avtomobil. Kasko demək olar həmişə sərfəlidir, çünki bir dəfəlik təmir xərci illik haqqı asanlıqla üstələyir.
- Kreditlə alınmış avtomobil. Burada seçim sizin deyil, bank kaskonu özü tələb edir və kredit bağlanana qədər hər il yenilətdirir.
- Köhnə, aşağı dəyərli avtomobil. Burada haqq maşının dəyərinə nisbətdə elə baha düşür ki, bir neçə il ödəyəndən sonra avtomobilin özünün qiymətinə yaxınlaşır.
Kasko qiyməti nədən asılıdır?
İcbari sığortada tarifi dövlət tənzimləyir, hansı şirkətdən alsanız qiymət eynidir. Kaskoda isə belə deyil, orada hər şirkət öz hesabını aparır.
Qiyməti bu amillər formalaşdırır, yəni avtomobilin bazar dəyəri, yaşı, markası, saxlanma şəraiti, bir də seçdiyiniz şərtlər. Şərtlərin içində ən çox təsir edəni azadolma məbləğidir (hər hadisədə sizin öz üzərinizə götürdüyünüz hissə).
Azadolma böyüdükcə haqq ucuzlaşır. Eyni avtomobil üçün iki şirkətin qiyməti fərqlənəndə əvvəlcə şərtlərə baxın, sonra rəqəmə.
İcbari sığortanın hesablanması tamam başqa məntiqlə gedir, təfərrüat qiymət səhifəsindədir.
Kaskonu necə yoxlamaq olar?
Kasko heç bir açıq bazada görünmür, onu yalnız müqaviləni bağladığınız şirkətdən öyrənmək olur.
Görəcəksiniz ki, icbari sığorta bu tərəfdən rahatdır, onu nömrə ilə yoxlamaq mümkündür. Kaskoda isə yeganə etibarlı mənbə əlinizdəki polis və şirkətin çağrı mərkəzidir.
Kasko nə qədər müddətə bağlanır?
Standart müddət bir ildir.
Unutmayın ki, müddət bitəndən sonra qorunma dayanır.
İcbari sığortada müddəti qanun müəyyən edir, kaskoda isə şirkətdən asılı olaraq daha qısa variantlar da tapmaq olar. Müddət bitəndə kasko da avtomatik uzanmır, heç kim sizə xatırlatmır, burada da eyni unutqanlıq tələsi işləyir.
Ən çox edilən səhv
Ən çox rast gəlinən səhv budur ki, adamlar kasko aldıqdan sonra icbari sığortanı yaddan çıxarır. Məntiq belə qurulur. Bahalısını almışam, deməli hər şey qaydasındadır.
Halbuki cərimə məhz icbari sığortanın olmamasına görə yazılır, kaskonun qiyməti burada heç nəyi dəyişmir. Yol kənarında bunu izah etmək də alınmır.
Sığortanızın nə vaxt bitdiyini bir daha düşünməmək üçün avtomobili pulsuz sığorta nəzarətinə qoşun. Şəxsi sığorta agentiniz sizin əvəzinizə mütəmadi yoxlayır. Bitməyə 30 gün qalmış sizə mesaj göndərir və zəng edir.
Tez-tez verilən suallar
Kasko məcburidirmi?
Xeyr. Kasko könüllüdür. Məcburi olan icbari sığortadır və kasko onu əvəz etmir.
Kasko öz avtomobilimin zədəsini ödəyirmi?
Bəli. Kasko məhz sizin öz avtomobilinizi qoruyur. İcbari sığorta isə yalnız sizin başqasına vurduğunuz zərəri ödəyir.
Kaskosu olan sürücü icbari sığorta bağlamalıdırmı?
Bəli, mütləq. Kasko icbari müqaviləni əvəz etmir. Əks halda avtomobil qanun qarşısında sığortasız sayılır və cərimə yazılır.
Kasko qiyməti niyə şirkətdən-şirkətə dəyişir?
Çünki kasko tarifini dövlət tənzimləmir, hər şirkət öz hesabını aparır. Qiymətə avtomobilin dəyəri, yaşı, markası və seçdiyiniz azadolma məbləği təsir edir.
Kaskonu nömrə ilə yoxlamaq olarmı?
Xeyr. Kasko fərdi müqavilədir və açıq bazada görünmür. Yalnız müqaviləni bağladığınız şirkətdən öyrənmək olar.
Oğurluq kaskoya daxildirmi?
Müqavilənin şərtinə görə. Avtomatik daxil deyil, ona görə polis bağlayanda bunu ayrıca soruşmaq lazımdır.