Nömrə ilə sığorta yoxla
Dövlət qeydiyyat nişanı icbari sığortanı yoxlamağın ən rahat açarıdır, müqavilə vahid bazada məhz nömrəyə bağlı saxlanılır.
Dövlət qeydiyyat nişanı necə yazılır?
Azərbaycanda standart DQN formatı 2 rəqəm, 2 hərf və 3 rəqəmdən ibarətdir (məsələn 10AB123). İlk iki rəqəm region kodunu, sonrakı iki hərf seriyanı, son üç rəqəm isə sıra nömrəsini bildirir. Nişana baxan adam avtomobilin harada qeydiyyatdan keçdiyini elə ilk iki rəqəmdən görür.
Nömrəni boşluqsuz və latın hərfləri ilə daxil edin. Bilin ki, ən çox rast gəlinən xəta məhz hərflərin səhv salınmasıdır, nəticə tapılmayanda ilk işiniz nömrəni yenidən oxumaq olsun.
Bir neçə hərf var ki, həm gözlə, həm də klaviaturada asan qarışır. Latın B ilə kiril В, latın H ilə kiril Н, rəqəm 0 ilə hərf O, rəqəm 1 ilə hərf I məhz belə cütlərdir. Nişanın üzərində onlar tamamilə eyni görünür, bazada isə tamam başqa simvoldur, sistem də müqaviləni tapa bilmir və siz elə bilirsiniz avtomobil sığortasızdır.
Nömrə ilə hansı sistemlər yoxlayır?
- İcbari Sığorta Bürosu (isb.az), vahid baza, nömrə üzrə müqavilənin olub-olmadığını göstərir.
- Hadisə tarixinə yoxlama, eyni Büro səhifəsinin ikinci bölməsi, tarix və nömrə ilə həmin günün sığortaçısını tapır.
- my.gov.az, vahid dövlət portalı, sizin öz avtomobilinizin məlumatlarını göstərir.
- 9707 SMS, İcbari Sığorta Bürosunun xidməti, nömrəni boşluqsuz göndərirsiniz və cavabda sığorta şirkətinin adı gəlir.
- Şirkətin çağrı mərkəzi, nömrəni deməklə məlumat alırsınız.
Portala giriş MyGovID, ASAN İmza, SİMA İmza və ya elektron imza ilə olur. MyGov mobil tətbiqi də var, orada QR kodu skan edərək daxil olursunuz və sığorta bölməsinə baxa bilirsiniz.
Addım-addım təlimat: isb.az-da sığorta yoxlama.
Yoxlama addım-addım
Ən qısa yol İcbari Sığorta Bürosunun yoxlama səhifəsidir.
Orada nə qeydiyyat tələb olunur, nə də hər hansı imza lazım gəlir, telefonu açıb nömrəni yazmaqdan başqa heç nə etmirsiniz və cavab bir neçə saniyəyə ekranda görünür.
- isb.az saytında yoxlama bölməsini açın.
- Dövlət qeydiyyat nişanını boşluqsuz yazın, məsələn
10AB123. - Bəzi hallarda təsdiq kodu istənilir, onu şəkildəki kimi daxil edin.
- Nəticə həmin an ekranda görünür, gözləmək lazım gəlmir.
Yoxlama pulsuzdur, gündə neçə dəfə istəsəniz təkrarlayın. Nömrəsini bildiyiniz hər avtomobilə baxa bilərsiniz, axı bu məlumat şəxsi deyil, elə nəqliyyat vasitəsinin özünə aiddir və qanun onu gizlətmir.
Nömrə ilə yoxlamada nə görünür, nə görünmür?
Rəsmi yoxlama nəticəsində müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığı göstərilir, bitmə tarixi isə açıqlanmır. Şəxsi məlumatlar da (sahibin adı, ünvanı, ödədiyi məbləğ) məxfilik səbəbindən gizli saxlanılır. Sistem sizə cəmi bir sözlə cavab verir, var və ya yox.
Yəni nömrə ilə yoxlama "bu avtomobil sığortalıdırmı?" sualına cavab verir, "sığorta nə vaxt bitir?" sualına isə vermir. Fərq xırda görünür, praktikada isə böyükdür. Bu gün qüvvədə olan müqavilə sabah bitə bilər, heç bir sistem də sizə bu barədə xəbərdarlıq göndərmir.
Bitmə tarixini cəmi iki yerdə görürsünüz. Birincisi, əlinizdəki sığorta şəhadətnaməsidir, tarix orada yazılıb. İkincisi, müqaviləni bağlayan şirkətin özüdür. Başqa heç bir açıq mənbə onu göstərmir. Maşının sığorta vaxtını öyrənmək yollarını ayrıca səhifədə topladıq.
Nəticə tapılmadı yazırsa
Belə cavab heç də "sığorta yoxdur" demək deyil, dörd fərqli səbəb var və onları bir-birindən ayırmaq lazımdır, çünki üçü sizdən asılıdır, biri isə sadəcə vaxt məsələsidir.
- Nömrə səhv yazılıb. Elə ilk yoxlayacağınız şey budur ki, yuxarıdakı qarışan simvollara bir daha baxasınız.
- Müqavilə bu gün bitib. Bazada var, amma qüvvədə deyil.
- Müqavilə təzə bağlanıb. Məlumatın vahid bazaya düşməsi bir qədər vaxt aparır.
- Nömrə dəyişib. Yeni nişan köhnə müqavilə ilə bağlanmayıb.
Şübhə qalırsa, hadisə tarixi ilə yoxlamanı da sınayın, ya da birbaşa sığorta şirkətinin çağrı mərkəzinə zəng edin. Operator bazaya sizin görmədiyiniz tərəfdən baxır, bir dəqiqəlik zəng də bəzən saatlarla axtarışdan tez cavab verir.
Nömrə dəyişibsə nə olur?
Nişan dəyişəndə müqavilə avtomatik köçmür.
Sığorta şirkətinə müraciət edib müqaviləyə dəyişiklik etdirmək lazımdır, yoxsa baza hələ də köhnə nömrəni tanıyacaq, yeni nişan üzrə isə heç nə tapmayacaq və yoxlama nəticəsi elə görünəcək ki, sanki avtomobil heç vaxt sığortalanmayıb.
Qeydiyyatdan sonra ən çox unudulan addım elə budur. Elə vəziyyət yaranır ki, avtomobil sığortalıdır, sənəd cibinizdədir, müqavilə də qüvvədədir, rəsmi yoxlama isə boş nəticə verir və yol kənarında bunu izah etmək asan olmur.
İkinci əl avtomobil alırsınızsa
Nömrə ilə yoxlamanın ən faydalı anı elə budur. Avtomobili almazdan əvvəl nömrəni sistemə yazın ki, sığortanın qüvvədə olub-olmadığını satıcının sözü ilə yox, öz gözünüzlə görəsiniz.
Bir şeyi isə nömrə ilə görə bilməyəcəksiniz, müqavilənin nə vaxt bitdiyini. Bunu yalnız əvvəlki sahib bilir. Avtomobili alandan bir-iki ay sonra sığortanın çoxdan bitdiyini cəriməylə öyrənmək heç də nadir hal deyil.
Alqı-satqı zamanı şəhadətnaməni mütləq əlinizə alın və tarixə baxın.
Şəhadətnamə yoxdursa, satıcıdan sığorta şirkətinin adını soruşun, sonra həmin şirkətə özünüz zəng edin. Avtomobilin açarını alandan sonra bu məlumatı satıcıdan dartıb çıxarmaq xeyli çətinləşir.
Sığortasız avtomobilə nə düşür?
Sığortası olmayan avtomobil idarə edən sürücüyə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 469.3-cü maddəsinə görə cərimə yazılır (e-qanun.az): fiziki şəxslər 50 manat, vəzifəli şəxslər 100 manat, hüquqi şəxslər 300 manat ödəyir.
Cəriməni təkcə yol polisi yazmır. Xüsusi kamera və radarlar sığortasız avtomobili yoldan keçən an avtomatik qeydə alır, siz isə bundan xəbər belə tutmaya bilərsiniz.
Cərimə bu işin ucuz tərəfidir. Məsələ burasındadır ki, sığortasız avtomobillə qəza törətsəniz, qarşı tərəfin zərərini tam olaraq öz cibinizdən ödəyirsiniz, orada isə söhbət artıq 50 manatdan yox, avtomobilin təmirindən, müalicə xərcindən, bəzən də minlərlə manatdan gedir.
Yoxlamaq problemi həll etmir
Nömrə ilə yoxlama yalnız bir anın şəklini verir.
Bu gün ekranda "var" yazısını görürsünüz, sabah, bir aydan sonra, altı aydan sonra isə vəziyyət tamam dəyişə bilər və nə İcbari Sığorta Bürosu, nə sığorta şirkəti, nə də hər hansı dövlət sistemi sizə zəng edib müddətin bitdiyini xatırlatmır.
Məhz buna görə sürücülərin çoxu sığortasının bitdiyini cərimə gələndə öyrənir. Görürsünüz ki, problem yoxlamanın çətinliyində deyil. Yadda saxlamağın çətinliyindədir.
Sığortanızın nə vaxt bitdiyini bir daha düşünməmək üçün avtomobili pulsuz sığorta nəzarətinə qoşun. Şəxsi sığorta agentiniz sizin əvəzinizə mütəmadi yoxlayır. Bitməyə 30 gün qalmış sizə mesaj göndərir və zəng edir.
Tez-tez verilən suallar
Yalnız nömrə ilə sığortanı yoxlamaq olarmı?
Bəli. Dövlət qeydiyyat nişanı vahid bazada müqaviləyə bağlı əsas açardır, ona görə nömrə kifayət edir. Bəzi yoxlamalarda əlavə olaraq texpasport nömrəsi də istənilə bilər.
Nömrəni necə yazmaq lazımdır?
Boşluqsuz, latın hərfləri ilə, formatı 2 rəqəm, 2 hərf, 3 rəqəm (məsələn 10AB123). Latın B ilə kiril В, latın H ilə kiril Н, 0 ilə O, 1 ilə I ən çox qarışan cütlərdir.
Nəticə tapılmadı yazırsa nə deməkdir?
Dörd səbəb ola bilər: nömrə səhv yazılıb, müqavilə bitib, müqavilə təzə bağlanıb və hələ bazaya düşməyib, ya da nömrə dəyişib və müqaviləyə köçürülməyib.
Başqasının avtomobilini nömrə ilə yoxlaya bilərəmmi?
Bəli. Nəticədə yalnız müqavilənin qüvvədə olub-olmadığı görünür, sahibin adı, ünvanı və ödədiyi məbləğ göstərilmir, ona görə məxfilik pozulmur.
Nömrə ilə sığortanın bitmə tarixini görmək olarmı?
Xeyr. Rəsmi yoxlama yalnız müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığını göstərir. Bitmə tarixi sığorta şəhadətnaməsində yazılıb və müqaviləni bağlayan şirkət onu bilir.
Nömrə dəyişəndə sığorta avtomatik köçürmü?
Xeyr. Sığorta şirkətinə müraciət edib müqaviləyə dəyişiklik etdirmək lazımdır. Əks halda baza köhnə nömrəni tanıyır, yeni nömrə üzrə isə müqavilə tapılmır.