Sığorta Yoxla

Sığorta bitibsə nə etməli?

İcbari sığorta müddəti bitdiyi gün avtomobil qanun qarşısında sığortasız sayılır və bu vəziyyətin iki ayrı riski var, biri inzibati cərimə, digəri qəza anında üzə çıxan tam maddi məsuliyyət.

Müddət bitən gün nə dəyişir?

Heç nə görünmür, elə problem də budur. Avtomobil eyni avtomobildir, sənəd hələ cibinizdədir, siz artıq qorunmursunuz.

İcbari sığorta müqaviləsi bir illikdir və avtomatik uzanmır. Müddət bitən günün səhəri avtomobil qanun qarşısında sığortasız sayılır, halbuki nə sığorta şirkəti, nə də hər hansı dövlət sistemi sizə zəng edib bunu xatırlatmır.

Bir sətir mətn də gəlmir.

Sürücülərin çoxu vəziyyəti ya cərimə gələndə, ya da qəza anında öyrənir, yəni məhz o anda ki, artıq seçim qalmır, müqaviləni geriyə işləyən tarixlə bağlamaq mümkün olmur və ödənişi tam olaraq öz üzərinə götürməkdən başqa yol qalmır.

Risk 1: inzibati cərimə

İXM-in 469.3-cü maddəsinə görə icbari sığorta müqaviləsi bağlamamağa görə fiziki şəxslər 50 manat, vəzifəli şəxslər 100 manat, hüquqi şəxslər isə 300 manat ödəyir. Məsuliyyətə cəlb olunandan sonra 20 gün ərzində müqavilə bağlanmalı olur (cərimənin tam hesaba).

Cəriməni təkcə yol polisi yazmır. Xüsusi kamera və radarlar sığortasız avtomobili yoldan keçən an avtomatik qeydə alır. Heç kim sizi saxlamasa belə, cərimə bir neçə gün sonra özü gəlib çıxır.

Bir neçə dəfə yoldan keçsəniz, cərimə də bir neçə dəfə yazıla bilər.

Kamera sizi tanımır, sadəcə nişanı oxuyur və bazada müqavilə görməyəndə qeydi avtomatik göndərir, ona görə bir həftə ərzində üç-dörd cərimə yığmaq tamamilə mümkündür və bunların hamısı eyni səbəbdən yaranır.

Risk 2: qəza zamanı tam maddi məsuliyyət

Daha ciddi olan ikinci riskdir.

Sığortası olmayan sürücü qəza törədəndə zərərçəkənin avtomobilinə və sağlamlığına dəyən bütün ziyanı öz vəsaiti hesabına ödəyir, normal halda sığortaçının üzərinə düşən məbləğ birbaşa sizin cibinizə düşür və orta ağırlıqlı bir hadisənin məbləği illik sığorta haqqını dəfələrlə üstələyir.

Burada bir yanlış təsəvvür var ki, onu düzəltmək lazımdır. Bəziləri elə bilir, sığortası bitmiş avtomobilin zərərini Büro ödəyir, sonra sürücüdən geri alır. Belə olanda da borc yenə sizin üzərinizdə qalır, sadəcə bir az gec gəlir.

Nə etməli: üç addım

  1. Vəziyyəti dəqiqləşdirin. Müqavilənin həqiqətən bitdiyini rəsmi bazadan yoxlayın. Bəzən yenilənmə olub, sadəcə sənəd əlinizdə olmur.
  2. Yeni müqavilə bağlayın. Lazım olan sənədləri və qaydaları ayrıca yazmışıq, prosedur adətən bir neçə dəqiqə çəkir.
  3. Bitmə tarixini qeyd edin. Növbəti il eyni vəziyyətə düşməmək üçün bitmə tarixini izləməyin yolları ilə mütəmadi yoxlayın.

Birinci addımı atlamayın. Rəsmi yoxlama pulsuzdur və bir neçə saniyə çəkir, bəzən də məlum olur ki, müqavilə yenilənib, sadəcə yeni şəhadətnamə sizə çatmayıb.

Nə qədər fasilə olub, onu necə bilmək olar?

Rəsmi yoxlama yalnız müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığını göstərir, nə vaxt bitdiyini açmır. Fasilənin uzunluğunu dəqiq bilmək üçün əlinizdəki sığorta şəhadətnaməsinə baxmaq lazımdır, tarix orada yazılıb.

Şəhadətnamə itibsə, müqaviləni bağladığınız şirkətə zəng edin. Onlar həm bitmə tarixini deyir, həm də sənədin surətini verir.

Fasilə bonus-malusa təsir edirmi?

Bəli, təsir edir və bunu əvvəlcədən bilmək yaxşıdır.

Bonus-malus illərlə topladığınız qəzasız tarixçədir. Hər qəzasız il haqqı 5 faiz ucuzlaşdırır, bunun üçün il ərzində ən azı 275 gün sığortalı olmaq şərti var. Uzun fasilə məhz həmin şərti pozur, növbəti müqavilə də daha baha başa gəlir (bonus-malus necə işləyir).

Beləcə cərimədən əlavə, gözlə görünməyən ikinci bir xərc də yaranır. O, dərhal görünmür, növbəti ildə haqqın üstünə gəlir.

Bir gün gecikmə də sayılırmı?

Sayılır.

Qanun gün hesabı işləyir, güzəşt müddəti yoxdur.

Adamlar adətən belə düşünür ki, bir-iki gün nə olacaq ki. Problem odur ki, qəza məhz həmin iki günün birinə düşə bilər. O zaman fasilənin bir gün, yoxsa bir ay olması artıq heç nə dəyişmir, hər iki halda ödəyən siz olursunuz.

Təkrarlanmaması üçün

Cərimələrin praktiki olaraq hamısı unutqanlıqdan yaranır, qəsddən deyil. Müqavilə bir illikdir, avtomatik uzanmır, xatırlatma da qanunla təmin edilmir.

Təqvimə qeyd yazmaq işləyən üsuldur, amma bir il sonra həmin qeydi görəcəyinizə zəmanət yoxdur. İkinci əl avtomobil alanda vəziyyət daha da çətinləşir, axı tarixi yalnız əvvəlki sahib bilir.

Sığortanızın nə vaxt bitdiyini bir daha düşünməmək üçün avtomobili pulsuz sığorta nəzarətinə qoşun. Şəxsi sığorta agentiniz sizin əvəzinizə mütəmadi yoxlayır. Bitməyə 30 gün qalmış sizə mesaj göndərir və zəng edir.

Tez-tez verilən suallar

Sığorta bitibsə avtomobil sürmək olarmı?

Xeyr. Müddət bitdiyi gündən avtomobil sığortasız sayılır və idarə edilməsi inzibati məsuliyyətə səbəb olur.

Sığortası bitmiş avtomobilə görə cərimə nə qədərdir?

İXM-in 469.3-cü maddəsinə görə fiziki şəxslər 50 manat, vəzifəli şəxslər 100 manat, hüquqi şəxslər isə 300 manat.

Sığorta bir gün gecikibsə problem olurmu?

Bəli. Müddət bitdiyi gündən qorunma dayanır, bir günlük fasilə də qəza zamanı tam maddi məsuliyyət deməkdir.

Fasilədən sonra sığorta bahalaşırmı?

Uzun fasilə topladığınız qəzasız tarixçənin dəyərini azalda bilər və növbəti müqavilənin haqqına təsir edir. Hər qəzasız il 5 faiz endirim verir, şərt isə il ərzində ən azı 275 gün sığortalı olmaqdır.

Cəriməni yalnız yol polisi yazır?

Xeyr. Xüsusi kamera və radarlar sığortasız avtomobili yoldan keçən an avtomatik qeydə alır, cərimə isə bir neçə gün sonra gəlir.

Sığortanın nə vaxt bitdiyini haradan bilmək olar?

Rəsmi yoxlama yalnız müqavilənin həmin an qüvvədə olub-olmadığını göstərir. Bitmə tarixi sığorta şəhadətnaməsində yazılıb, müqaviləni bağlayan şirkət də onu bilir.

Əlaqəli mövzular